اقتصاد
نوسانات ارزی
 
تاریخ: 16 بهمن 1395، شماره 211

چه عواملی باعث شده‌اند که بازار ارز در معرض نوسان قرار گیرد؟
بازار ملتهب

اینفوگرافیک: آرشین میرسعیدی

 سایه فتحی
دلار چهار هزارتومانی اگرچه عمر کوتاهی داشت و دوباره قیمت دلار به کانال‌های پایین‌تر بازگشت اما همچنان سایه دلار چهار هزارتومانی بر بازار ارز سنگینی می‌کند. با توجه به سیاست‌های دولت در جهت پایین نگه داشتن نرخ ارز با انگیزه انتخاباتی و چسبندگی رو به بالای قیمت دلار شاید در آینده نزدیک پس از انتخابات نه‌تنها شاهد ورود نرخ ارز به کانال چهار هزارتومانی باشیم بلکه این احتمال وجود دارد که جهش ارزی در نتیجه سیاست سرکوب ارزی دولت رخ دهد. به هر ترتیب بازار ارز در شرایط فعلی در وضعیتی قرار گرفته است که سیگنال معناداری در جهت تشدید نوسانات ارزی از خود بروز می‌دهد. البته پیش‌زمینه آن به پاییز امسال برمی‌گردد. بنابر گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس پیرامون تحلیل نوسانات بازار ارز در ماه‌های اخیر در آذرماه بود که بازار دچار نوسانات شدید و التهاباتی شد، به طوری که در این ماه شاهد افزایش قابل توجه نرخ ارز بودیم. در حالی که از خردادماه تا آبان‌ماه امسال متوسط ماهانه نرخ ارز حدود پنج درصد افزایش به ثبت رساند اما در آذرماه در مدت یک ماه متوسط نرخ ارز بیش از شش درصد نسبت به آبان‌ماه افزایش داشت تا در نهایت در اول دی‌ماه دلار چهار هزارتومانی برای اولین بار در بازار ارز به ثبت رسید. عواملی چون افزایش جهانی ارزش دلار، انتخابات آمریکا، افزایش فصلی، تقاضای ارز تجاری و مسافرتی و عدم عرضه ارز غیرنفتی در پاییز سال جاری باعث شد تا بار دیگر زمینه بی‌ثباتی بازار ارز و افزایش نوسانات رقم خورد. در این زمینه گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس تاکید دارد که زمینه‌های بنیادین افزایش نرخ ارز طی سال‌های گذشته به تدریج به وجود آمده است و با توجه به این امر تحولات بازار ارز با متغیرهای بنیادین بازار ارز در ایران ناسازگار نیست. با توجه به این امر اگرچه افزایش و واقعی شدن نرخ ارز در این مقطع به نفع اقتصاد ایران است اما با توجه به در پیش بودن انتخابات به نظر می‌رسد دولت توجهی به آثار مثبت افزایش نرخ ارز چون افزایش صادرات، تحریک تقاضا و رشد قدرت رقابت‌پذیری در بخش تولید ندارد و سیاست‌های یک ماه گذشته دولت و بانک مرکزی که حتی از گفته‌های مسوولان دولتی مشخص است؛ سیاست سرکوب نرخ ارز است. این را هم در سخنان رئیس‌جمهور و هم به نوعی از سخنان وزیر اقتصاد می‌توان به خوبی استنباط کرد. اما چرا در شرایطی که اقتصاد ایران از تضعیف ارزش پول ملی با توجه به رشد صادرات و افزایش تقاضا سود می‌برد دولت به رسم سنت گذشته سعی دارد ریال را در برابر دلار تقویت کند و به هر قیمتی نرخ ارز را پایین نگه دارد؟ این در حالی است که به گفته کارشناسان به طور طبیعی وقتی دولت سعی می‌کند نرخ ارز را پایین‌تر از نرخ تعادلی در بازار نگه دارد بروز برخی شوک‌های اقتصادی در بازار باعث برهم زدن شرایط می‌شود و نوسانات قیمت‌ها تشدید می‌شود. افزایش نقدینگی یا رشد تقاضا هریک به طور مستقیم و غیرمستقیم در بازار ارز اثرگذارند و به ماشه‌ای می‌مانند که وقتی کشیده شود ظرفیت بالقوه را به فعل می‌رسانند و تبعاتی چون سفته‌بازی را به همراه دارد و در نهایت تاوان آن را عموم جامعه می‌دهند.
 
 
پر بیننده ترین ها
پیشرفته‌ترین گمرک‌های جهان در کجا قرار دارند؟
مرزهای مدرن
16 اسفند 1395، شماره ویژه‌نامه گمرک
 
گزارش آزادی اقتصادی 2017 بنیاد هریتیج چه نکاتی در بر دارد؟
تضمین رفاه
14 اسفند 1395، شماره 215
 
مادورو و اسلافش مستحق سرزنش هستند
ونزوئلای دیوانه دیوانه*
14 اسفند 1395، شماره 215
 
چرایی کاهش هزینه‌کرد خانوار برای تفریح در گفت‌وگو با مرتضی افقه
مصائبی که اجازه تفریح نمی‌دهند
14 اسفند 1395، شماره 215
 
نرخ بهینه تعرفه در کشورهای حامی تجارت آزاد چقدر است؟
دنیای تعرفه‌ها
16 اسفند 1395، شماره ویژه‌نامه گمرک
 
وضعیت مردم ونزوئلا پس از سه سال بحران اقتصادی چگونه است؟
و اینک قهقرا
14 اسفند 1395، شماره 215
 
بررسی چگونگی کاهش فساد در گمرک در گفت‌وگو با استادیار حقوق بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی
تعرفه بالا فسادآفرین است
16 اسفند 1395، شماره ویژه‌نامه گمرک
 
درس‌های اقتصاد کوبا برای اقتصاد ایران
بازار را رها کنید
14 اسفند 1395، شماره 215
 
به بهانه درگذشت کنث آرو
اقتصاددان اقتصاددان‌ها
14 اسفند 1395، شماره 215
 
محمدمهدی بهکیش می‌گوید مردم اهمیت دارایی‌های فکری را متوجه شده‌اند، اما دولت نه
دولت از مردم جا ماند
14 اسفند 1395، شماره 215