اقتصاد
تجربه جهانی
 
تاریخ: 23 بهمن 1395، شماره 212

دو‌سوم جمعیت دنیا در مناطق دارای زیرساخت‌های ضعیف زندگی می‌کنند
ضعف زیر‌ساختی در آسیا و آفریقا


زمانی که یک بحران زیست‌محیطی شدید اتفاق می‌افتد، اهمیت وجود زیرساخت‌های توسعه‌یافته بیش از پیش نمایان می‌شود. اصلی‌ترین زیرساخت‌های یک کشور را می‌توان شبکه جاده‌ای توسعه‌یافته و وسیع، شمار بالای فرودگاه‌های دارای باند آسفالت‌شده و در نهایت طول زیاد شبکه خطوط ریلی در کشور دانست. اما این زیرساخت‌های ضروری در شرایطی می‌تواند کارایی بالایی داشته باشد که دیگر زیرساخت‌ها هم در کشور توسعه‌یافته باشد.
سازمان ملل متحد در گزارش اخیر که بر ضرورت توسعه زیرساخت‌ها تاکید می‌کند نوشته است: در کشوری که زیرساخت‌های توسعه‌یافته و ایمن وجود دارد، هنگام وقوع یک حادثه طبیعی از قبیل سیل یا زلزله، بحران در شبکه برق کشوری ایجاد نمی‌شود.
زیرا بحران در شبکه برق در زمان بحران‌های طبیعی می‌تواند زمینه‌ساز آتش‌سوزی‌های وسیع شود یا اینکه قطع برق می‌تواند سرعت و کیفیت خدمات‌رسانی با استفاده از دیگر زیرساخت‌ها را کاهش دهد.
 به عنوان مثال در توفان «سندی» آمریکا که شبکه برق منطقه دچار اختلال شد و بیش از یک روز برق قطع شده بود، کارایی فرودگاه‌ها و خطوط حمل‌و‌نقل ریلی و حتی جاده‌ها هم پایین آمده بود. بنابراین می‌توان گفت که توسعه زیرساخت‌ها باید همه‌جانبه و یکپارچه باشد تا بتواند حداکثر کارایی را ایجاد کند.

 زیرساخت‌های ضروری
دکتر ماتیس گارشاچن پژوهشگر دانشگاه اشتوتگارت آلمان در این مورد می‌گوید: زیرساخت‌های مناسب و با‌کیفیت از قبیل شبکه‌های حمل‌و‌نقل و توزیع برق با کیفیت بالا تاثیر منفی حوادث طبیعی را کم می‌کند زیرا هم باعث می‌شود تا کمک‌رسانی تسهیل شود و هم از وقوع حوادث جانبی و خطر‌آفرین جلوگیری می‌کند. از نظر این پژوهشگر زیرساخت‌های ضروری برای هر کشور را می‌توان به سه دسته تقسیم کرد:

اول: جاده
 سه زیر‌ساخت بسیار مهم که از همین امروز برای ساخت آن باید سرمایه‌گذاری شود عبارت است از شبکه توسعه‌یافته راه و جاده، شمار نیروگاه‌ها با باندهای آسفالت‌شده و در نهایت شبکه ریلی توسعه‌یافته و وسیع.
این سه زیر‌ساخت باعث می‌شود تا در زمان بحران کمک‌رسانی به افراد آسیب‌دیده سریع‌تر و ساده‌تر انجام شود و به دنبال آن از شمار تلفات انسانی کاسته شود. آمار نشان می‌دهد کشورهای اروپا و اقیانوسیه توسعه‌یافته‌ترین شبکه جاده‌ای را در دنیا دارند. در سال گذشته مسافت جاده‌های آسفالت‌شده در اقیانوسیه برابر با ۱۱۸۳ کیلومتر به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر بود و در اروپا به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر ۸۳۲ کیلومتر جاده آسفالت‌شده وجود داشت.
اما در مقابل کشورهای آفریقایی از این نظر با مشکلات زیادی روبه‌رو بودند و به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر ساکن در این منطقه تنها ۶۵ کیلومتر جاده آسفالت‌شده وجود داشت و به همین دلیل تلفات انسانی ناشی از حوادث طبیعی در کشورهای آفریقایی بسیار زیاد بود.

دوم: تعداد فرودگاه
یکی دیگر از زیرساخت‌های ضروری فرودگاه باند آسفالت‌شده است که خدمات‌رسانی در سطح وسیع و جابه‌جایی‌های بزرگ از طریق آن انجام می‌شود.
اغلب از فرودگاه در زمانی استفاده می‌شود که برای خدمات‌رسانی به مردم آسیب‌دیده یک منطقه، حمایت‌های دولت محلی کفایت نمی‌کند و باید از طریق کمک‌های خارجی یا از طریق کمک‌های مردمی استان‌ها و ایالت‌های دیگر، نیازهای مردم آسیب‌دیده تامین شود. طبق آمارهای موجود شمار فرودگاه‌های دارای باند آسفالت‌شده در اقیانوسیه به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر ساکن در این منطقه بیش از دیگر مناطق و در آسیا کمتر از دیگر مناطق است.
هر ۱۰۰ هزار نفر ساکن در اقیانوسیه 18 /1 فرودگاه با باند آسفالت‌شده دارند در حالی که هر ۱۰۰ هزار نفر از ساکنان آفریقا تنها 07 /0 فرودگاه با باند آسفالت‌شده دارند. در اروپا این نسبت به 37 /0 فرودگاه و در آسیا به 05 /0 فرودگاه می‌رسد. لازم به ذکر است که آسیا بیشترین شمار ساکنان را دارد و کم بودن شمار فرودگاه‌ها در این منطقه خود نشان از آسیب‌پذیری زیاد آن در مقایسه با دیگر مناطق دنیا دارد.

سوم: طول خطوط ریلی
خطوط ریلی هم یکی از زیرساخت‌های بسیار مهم است که سرمایه‌گذاری در آن در سال‌های اخیر رشد زیادی کرده است. خطوط ریلی نسبت به جاده ایمنی بیشتری دارند و سرعت جابه‌جایی کالا و مسافر در آن بیش از جاده است.
بررسی‌های انجام‌شده از سوی سازمان ملل متحد نشان می‌دهد باز هم کشورهای واقع در قاره اقیانوسیه از نظر طول خطوط ریلی به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر در صدر فهرست دنیا قرار دارند. طبق این آمار به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر ساکن در کشورهای واقع در قاره اقیانوسیه ۱۱۶ کیلومتر خطوط ریلی کارآمد در کشور وجود دارد در حالی که این نسبت در اروپا برابر با ۵۱ کیلومتر و در آمریکا برابر با ۵۰ کیلومتر است. آسیا و آفریقا از نظر طول خطوط ریلی در جهان وضعیت کم‌و‌بیش مشابهی دارند و هر یک از این مناطق به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر ساکن به ترتیب ۹ و ۸ کیلومتر خطوط ریلی دارند.
 طبق آمارهای رسمی ارائه‌شده از سوی سازمان ملل قاره اقیانوسیه با وجود دارا بودن کمترین جمعیت در میان قاره‌های دنیا، توسعه‌یافته‌ترین زیرساخت‌ها را دارد و در نتیجه وقوع حوادث طبیعی در این منطقه کمترین آسیب انسانی ایجاد می‌شود در حالی که دو قاره آسیا و آفریقا که بالغ بر دو‌سوم جمعیت دنیا را در خود جای داده‌اند ضعیف‌ترین زیرساخت‌ها را دارند. به همین دلیل است که بحران‌های طبیعی در کشورهای چین و بنگلادش و فیلیپین آسیب‌های انسانی و اقتصادی زیادی ایجاد می‌کند ولی حوادث طبیعی در استرالیا یا آمریکا زمینه‌ساز مرگ انسان‌های زیادی نمی‌شود.
در واقع سطح توسعه‌یافتگی زیرساخت‌ها رابطه معکوسی با شدت آسیب‌پذیری مناطق در برابر حوادث طبیعی دارد
و به همین دلیل است که در تمامی کارهای مطالعاتی در مورد ضرورت سرمایه‌گذاری در توسعه زیرساخت‌ها صحبت
شده است. 
جدول 1-‌ وضعیت زیرساخت‌ها به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر ساکن

 
 
پر بیننده ترین ها
پیشرفته‌ترین گمرک‌های جهان در کجا قرار دارند؟
مرزهای مدرن
16 اسفند 1395، شماره ویژه‌نامه گمرک
 
گزارش آزادی اقتصادی 2017 بنیاد هریتیج چه نکاتی در بر دارد؟
تضمین رفاه
14 اسفند 1395، شماره 215
 
مادورو و اسلافش مستحق سرزنش هستند
ونزوئلای دیوانه دیوانه*
14 اسفند 1395، شماره 215
 
چرایی کاهش هزینه‌کرد خانوار برای تفریح در گفت‌وگو با مرتضی افقه
مصائبی که اجازه تفریح نمی‌دهند
14 اسفند 1395، شماره 215
 
نرخ بهینه تعرفه در کشورهای حامی تجارت آزاد چقدر است؟
دنیای تعرفه‌ها
16 اسفند 1395، شماره ویژه‌نامه گمرک
 
وضعیت مردم ونزوئلا پس از سه سال بحران اقتصادی چگونه است؟
و اینک قهقرا
14 اسفند 1395، شماره 215
 
درس‌های اقتصاد کوبا برای اقتصاد ایران
بازار را رها کنید
14 اسفند 1395، شماره 215
 
بررسی چگونگی کاهش فساد در گمرک در گفت‌وگو با استادیار حقوق بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی
تعرفه بالا فسادآفرین است
16 اسفند 1395، شماره ویژه‌نامه گمرک
 
محمدمهدی بهکیش می‌گوید مردم اهمیت دارایی‌های فکری را متوجه شده‌اند، اما دولت نه
دولت از مردم جا ماند
14 اسفند 1395، شماره 215
 
به بهانه درگذشت کنث آرو
اقتصاددان اقتصاددان‌ها
14 اسفند 1395، شماره 215