اقتصاد
سیاستگذاری
 
تاریخ: 23 بهمن 1395، شماره 212

چرا مساله مدیریت بحران در ایران جدی گرفته نمی‌شود؟
بحران مدیریت بحران

اینفوگرافیک: مسعود زارعی

 سایه فتحی
بحران‌ها اتفاقاتی غیرقابل‌پیش‌بینی و اجتناب‌ناپذیرند. نمی‌توان پیش‌بینی کرد که کی و کجا اتفاق می‌افتند. به همین خاطر برای جلوگیری از بروز خسارات سنگین و رفع مشکلات ناشی از وقوع بحران‌ها مقوله مدیریت بحران در نظر گرفته شده است که به معنای پیش‌بینی و پیشگیری از وقوع بحران، برخورد و مداخله در بحران و سالم‌سازی بعد از وقوع بحران است. همواره مقوله مدیریت بحران یکی از اولویت‌های اصلی برنامه‌های دولت‌ها در هر کشوری محسوب می‌شود. به طور طبیعی هرچقدر کشوری بیشتر در معرض وقوع بحران و آسیب‌های احتمالی چون سیل و زلزله قرار دارد به همان میزان نیز باید تلاش کند ساختار و تشکیلات منسجم‌تری در زمینه مدیریت بحران ایجاد کند. اما در کشور ما به‌رغم بالا بودن احتمال وقوع بحران‌ها به ویژه در حوزه بلایای طبیعی شواهد نشان می‌دهد که توجه جدی به مقوله مدیریت بحران نمی‌شود و عموماً به مدیریت بحران به عنوان مساله دست‌چندم برنامه‌ریزی و مدیریت شهری توجه می‌شود. حتی بی‌مهری به مدیریت بحران در برنامه‌ریزی اقتصاد کلان کشور را به خوبی از میزان اعتبارات مدیریت بحران در بودجه سالانه می‌توان دریافت. به گفته رئیس سازمان مدیریت بحران کشور پنج درصد از اعتبارات به موضوع مدیریت بحران اختصاص دارد که سه درصد آن برای پیش‌بینی و پیشگیری و دو درصد برای مقابله با بحران است. یکی دیگر از ضعف‌های مدیریت بحران به عدم شناخت مدیران در زمینه چگونگی مدیریت بحران برمی‌گردد. مدیریت بحران یا علائم را نمی‌شناسد یا به اهمیت این علائم واقف نیست. مدیر بحران باید به دنبال راهکارهایی برای کاستن ابعاد بحران باشد. به عبارت دیگر آثار هر عامل را با پارامترهای دیگر بسنجد و پس از تحلیل نسبت به رفع آن بکوشد. این در حالی است که تجربه سوانح اخیر گویای این حقیقت است که در مواقع بروز بحران‌ها و سوانح از استراتژی مدیریت بحران برخوردار نیستیم و بیشتر در این مواقع احساسی و از روی غیرت عمل می‌شود. در سوانح اخیر که در مقیاس کوچک رخ داده‌اند شاهد بودیم که حوزه‌های مختلف در مرحله حین بحران سردرگم بودند و مدیریت و فرماندهی واحدی نداشتند. رحمت‌الله حافظی عضو شورای عالی شهر یکی از علل این امر را ضعف ساختاری ستاد مدیریت بحران کشور می‌داند و معتقد است: «وقتی جایگاه این مجموعه در سطح معاون وزیر کشور است، سایر دستگاه‌ها تبعیت لازم را نخواهند داشت.» با این حال چرا نهادهای متولی مدیریت بحران در برنامه‌ریزی و مدیریت بحران‌ها ناتوان هستند؟ شاید در پاسخ به این پرسش بتوان گفت عمده‌ترین نقاط ضعف مدیریت بحران در کشورمان به سیاست‌های ناکارا، عدم هماهنگی و همکاری سازمان‌ها، کمبود ضوابط و مقررات جامع و مانع و پراکندگی و ناکافی بودن قوانین و مقررات موجود، محدودیت منابع مالی و شفاف نبودن عملکردها برمی‌گردد. به این بهانه در پرونده پیش‌رو با طرح این پرسش‌ها که چرا توان دولت در کشورمان در مدیریت بحران‌ها پایین است و چرا در برنامه‌ریزی و مدیریت بحران‌ها ناتوان هستیم؟ چرا مدیریت بحران در ایران جدی گرفته نمی‌شود؟ چرا در بودجه‌های سالانه به این موضوع اهمیت داده نمی‌شود؟ به بررسی ابعاد مدیریت بحران پرداختیم که در صفحات پیش‌رو می‌خوانید.
 
 
پر بیننده ترین ها
بهروز ملکی می‌گوید: روند کلی حرکت بازار مسکن مثبت است
در دوره گذار از رکود به رونق قرار داریم
16 بهمن 1395، شماره 211
 
تحلیل رفتار دونالد ترامپ با کمک نظریه بازی‌
تاریخ تکرار می‌شود
16 بهمن 1395، شماره 211
 
گزارش نابرابری آکسفام چه می‌گوید؟
اقلیت‌ قدرتمند
9 بهمن 1395، شماره 210
 
بررسی آینده بازار ارز در گفت‌وگو با احمد عزیزی
قیمت دلار مستعد افزایش نیست
16 بهمن 1395، شماره 211
 
در داووس 2017 چه گذشت؟
سرزنش سرزنش‌کنندگان جهانی‌شدن
9 بهمن 1395، شماره 210
 
مدیرعامل صندوق ضمانت صادرات ایران، بخشنامه بانک مرکزی را تحلیل می‌کند
چهار مزیت استفاده از یوزانس
9 بهمن 1395، شماره 210
 
مهرداد سپه‌وند از میزان جذابیت نرخ سود بانکی می‌گوید
توهم فرار سپرده‌ها
9 بهمن 1395، شماره 210
 
راه‌حل‌های پیشنهادی روابط بین‌الملل برای مواجهه با ترامپ در میزگردی با حضور ناصر هادیان و مسعود فرخی
غیرقابل پیش‌بینی
16 بهمن 1395، شماره 211
 
فرخ قبادی می‌گوید: جلوگیری از جهش نرخ ارز قبل از انتخابات دور از منطق سیاسی نیست
گرانی دلار پس از انتخابات محتمل است
16 بهمن 1395، شماره 211
 
جایگاه ایران در منطقه و جهان در گفت‌و‌گوی فیلیپ روسلر با محمدجواد ظریف
امنیت برای همه
9 بهمن 1395، شماره 210