اقتصاد اجتماعی
زندگی در کلانشهرها
 
تاریخ: 23 بهمن 1395، شماره 212

چرا قابلیت زندگی در شهرها به‌شدت رو به کاهش است؟
وداع تدریجی

اینفوگرافیک: آرشین میرسعیدی

 محبوبه فکوری
قابلیت زندگی در شهرها روز‌به‌روز رو به کاهش است. دیگر شاید با کمتر شاخصی بتوان گفت که شهرهای کشور جایی برای زندگی هستند. در کلانشهرها که اوضاع بدتر از این است و به نظر هم نمی‌رسد که به این راحتی‌ها بتوان حد و اندازه این شاخص را بالا برد. حال کاهش قابلیت زندگی در شهرها، برای دولتمردان مساله‌ساز شده است. تازه، تاب‌آوری شهرها هم که جای خود دارد. همین چند وقت پیش بود که عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی دل‌‌نگرانی‌های خود را به عنوان یک وزیر عمرانی، در مورد تاب‌آوری شهرها بیان کرد و به صراحت گفت 30 درصد از شهرهای کشور در برابر حوادث طبیعی ناپایدارند. حال هم که نوبت به افت محسوس شاخص قابلیت زندگی در شهرها رسیده است. او اکنون می‌گوید کاهش قابلیت زندگی در کلانشهرها، نکته مهمی است که امروز ایران را درگیر کرده است. سخنان این عضو کابینه یازدهم این‌طور تعبیر می‌شود که امروز از 56 میلیون نفر جمعیتی که در شهرها مستقر هستند، 19 میلیون نفر آنها در بدمسکنی مطلق به سر می‌برند و حاشیه‌نشین هستند؛ یعنی شاخص قابلیت زندگی در آنها، در حداقل خود به چشم می‌خورد. اما این تمام داستان نیست؛ آن‌گونه که آمارها نشان می‌دهد میانگین سرعت در شهرها به 25 کیلومتر در ساعت و در ساعات اوج ترافیک به هفت کیلومتر در ساعت رسیده است که این خود عمق فاجعه آلودگی و کاهش قابلیت زندگی شهری را نشان می‌دهد. به همه اینها باید مشکلات ناشی از عدم همبستگی اجتماعی را هم اضافه کرد. اما عباس آخوندی می‌گوید برای حل این معضل، باید به مفهوم «ایران‌شهر» بازگشت. مفهومی که اجازه نمی‌داد به راحتی همه تهران، مشهد، اصفهان و شهرهای بزرگ را بفروشیم و به تدریج آثار زندگی تمدن ایران‌شهری را به مزاحمان توسعه تبدیل کنیم. حال باید این واقعیت تلخ را پذیرفت که اگر کلانشهرها بر مدار توسعه پایدار حرکت نکنند، دیگر نمی‌توانند به شهری مناسب برای زندگی باکیفیت شهروندانشان تبدیل شوند. به خصوص اینکه این روزها، تراکم‌فروشی و ساخت‌وسازهای بی‌رویه در نقاط نامناسب و در یک کلام، فروختن شهرها خود به معضلی بزرگ تبدیل شده که درآمدهایش نه‌تنها به حال شهر مفید نیست؛ بلکه در میان‌مدت و درازمدت یا شاید هم حتی کوتاه‌مدت، هزینه‌های بسیار بالایی را بر شهر تحمیل می‌کند. در این میان البته توسعه بسیاری از کلانشهرهای کشور هم تنها به صورت طولی صورت می‌گیرد که مردم را از نظر دسترسی دچار مشکل می‌کند؛ به خصوص در شهرهایی که به علت اشتغال شناور و چندشغلی بودن ساکنان آن، تعداد سفرهای روزانه بسیار بالاست؛ یعنی همه از هر نقطه شهر به هر نقطه دیگر آن می‌روند؛ بنابراین باید فکری برای این معضل کرد و در یک کلام، با یک مدیریت آگاهانه، برنامه‌ریزی درازمدت، پرهیز از روزمرگی، عدم‌دخالت سیاست در اداره امور شهرها و ارزش نهادن بر امکانات شهری، می‌توان این شهرها را به محلی با قابلیت ‌زندگی مطلوب بدل کرد.
 
 
پر بیننده ترین ها
بهروز ملکی می‌گوید: روند کلی حرکت بازار مسکن مثبت است
در دوره گذار از رکود به رونق قرار داریم
16 بهمن 1395، شماره 211
 
تحلیل رفتار دونالد ترامپ با کمک نظریه بازی‌
تاریخ تکرار می‌شود
16 بهمن 1395، شماره 211
 
گزارش نابرابری آکسفام چه می‌گوید؟
اقلیت‌ قدرتمند
9 بهمن 1395، شماره 210
 
بررسی آینده بازار ارز در گفت‌وگو با احمد عزیزی
قیمت دلار مستعد افزایش نیست
16 بهمن 1395، شماره 211
 
در داووس 2017 چه گذشت؟
سرزنش سرزنش‌کنندگان جهانی‌شدن
9 بهمن 1395، شماره 210
 
مدیرعامل صندوق ضمانت صادرات ایران، بخشنامه بانک مرکزی را تحلیل می‌کند
چهار مزیت استفاده از یوزانس
9 بهمن 1395، شماره 210
 
مهرداد سپه‌وند از میزان جذابیت نرخ سود بانکی می‌گوید
توهم فرار سپرده‌ها
9 بهمن 1395، شماره 210
 
راه‌حل‌های پیشنهادی روابط بین‌الملل برای مواجهه با ترامپ در میزگردی با حضور ناصر هادیان و مسعود فرخی
غیرقابل پیش‌بینی
16 بهمن 1395، شماره 211
 
فرخ قبادی می‌گوید: جلوگیری از جهش نرخ ارز قبل از انتخابات دور از منطق سیاسی نیست
گرانی دلار پس از انتخابات محتمل است
16 بهمن 1395، شماره 211
 
جایگاه ایران در منطقه و جهان در گفت‌و‌گوی فیلیپ روسلر با محمدجواد ظریف
امنیت برای همه
9 بهمن 1395، شماره 210