به جای توهم برنامه‌ریزی، هوشمندی اقتصادی را جایگزین کنیم نقد برنامه‌ریزی‌های توسعه در گفت‌وگو با مرتضی ایمانی‌راد
به جای توهم برنامه‌ریزی، هوشمندی اقتصادی را جایگزین کنیم
26 تیر 1395، شماره 184

آنچه مرتضی‌ایمانی‌راد در این گفت‌وگو بر آن تاکید می‌کند حذف برنامه‌ریزی است. این اقتصاددان می‌گوید قطعاً برنامه‌های غلتان از این نظر که به واقعیت نزدیک‌ترند نسبت به برنامه‌های پنج‌ساله بهتر کار می‌کنند. اما مساله مهم‌تر از همه اینها این است که اساساً خود برنامه‌ریزی به هر صورتی که باشد نمی‌تواند مسائل اساسی کشور را حل کند. نه تنها نمی‌تواند حل کند، بلکه اگر اراده بر اجرای آن باشد، این برنامه‌ها مانعی جدی در راه اجراست. وی صراحتاً می‌گوید هیچ برنامه‌ای را برای کشور مناسب نمی‌دانم. چون به عقیده این استاد دانشگاه برنامه‌ها نه تنها گرهی از کار کشور باز نمی‌کند بلکه موانع را زیاد کرده و اختلالات شناختی و ساختاری در کشور ایجاد می‌کند. وی می‌گوید ما برنامه‌ریزی نداریم ما «توهم برنامه‌ریزی» داریم.
پیوند نامبارک سیاست و اقتصاد بررسی زمینه‌های رشد ویژگی‌های مرکانتیلیستی و تیول‌داری در اقتصاد ایران در گفت‌وگو با موسی غنی‌نژاد
پیوند نامبارک سیاست و اقتصاد
26 تیر 1395، شماره 184

چرا گفته می‌شود ویژگی‌هایی از سیستم مرکانتیلیستی که بیش از دو قرن از کنار گذاشته شدنش در اروپا می‌گذرد، در اقتصاد امروز ایران از نو متولد شده است و چرا می‌گویند نظام تیول‌داری که از دوره مشروطه در ایران برچیده شد، امروز به شکل دیگری در اقتصاد ایران نفس می‌کشد؟ موسی غنی‌نژاد با اشاره به اینکه ناسیونالیسم و سوسیالیسم هر دو از نظر اقتصادی به اقتصاد دولتی می‌رسند و در اقتصاد دولتی مشترک هستند، می‌گوید: «در ایران بعد از انقلاب هر دو ایدئولوژی ناسیونالیستی و سوسیالیستی به هم گره خوردند؛ یعنی هر دو طرفدار داشتند.» این اقتصاددان به هم آمیختن این دو ایدئولوژی را که در آن دوران رخ داد، عاملی برای دولتی‌تر شدن اقتصاد ایران با وجهه‌های سوداگرانه یا مرکانتیلیستی می‌داند.
دام سیاست اقتصاد ایران چرا مستعد تیول‌داری و سوداگری است؟
دام سیاست
26 تیر 1395، شماره 184

این گفت‌وگو را باید جمع‌بندی دیدگاه‌های پر سروصدای عباس آخوندی در‌باره ریشه‌های سوداگری و سوسیالیسم در اقتصاد ایران دانست. او چند ماه است که با وجود واکنش‌های شدید مخالفان، هم‌چنان ریشه مشکلات اقتصاد ایران را در نگاه‌های سوداگرایانه و سوسیالیسم می‌داند. روایت تاریخی او از رشد و نمو مرکانتیلیسم و سوسیالیسم در اقتصاد ایران از عهد ناصری آغاز می‌شود و تا امروز ادامه پیدا می‌کند. عباس آخوندی می‌گوید از دیرباز تفکرات سوسیالیستی و هم‌کاسگی سوداگران و سیاستمداران در تمام زوایای بوروکراسی ایران ریشه دوانده و نحوه خصوصی‌سازی نشان می‌دهد اقتصاد ایران در تله تفکرات مرکانتیلیستی گرفتار آمده ‌است. او همچنین اعتقاد دارد در نظام اقتصادی ایران بیشتر از آنچه مرکانتیلیسم با بازار آزاد قرابت داشته باشد، با سوسیالیسم و ناسیونالیسم همسویی داشته است.
حقوق‌های نجومی، متولد اقتصاد غیرشفاف دولتی
فراتر از فیش
26 تیر 1395، شماره 184
این روزها بحث در خصوص حقوق‌های افشاشده برخی مدیران شرکت‌ها، بانک‌ها و بیمه‌های دولتی فراوان است و طبیعتاً تیر عمده انتقادها به سوی دریافت‌کنندگان و دولتمردان حامی این اشخاص نشانه رفته است.
چگونه ایران سومین کشور جذاب برای سرمایه‌گذاری در خاورمیانه شد؟
یک سال بعد از امضای برجام
26 تیر 1395، شماره 184
ایران در سال‌های گذشته به خصوص بعد از تحریم‌های بانکی به دلیل کمبود سرمایه‌گذاری خارجی در بخش نفت و گاز و بخش‌های صنعتی با مشکلات اقتصادی زیادی مواجه شد و همین مساله سبب شد تا بسیاری از پروژه‌های اقتصادی و صنعتی در این کشور ناتمام رها شود.
سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، ارقام، واقعیت‌ها و فرصت‌ها
مسابقه جذب سرمایه
26 تیر 1395، شماره 184
سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI)، یک سرمایه‌گذاری فرامرزی است که متضمن مناسبات بلندمدت بوده و منعکس‌کننده کنترل و نفع مستمر یک سرمایه‌گذار با استفاده از امکانات و مزیت‌های کشور هدف است.
چرا تنفس مالیاتی برای صنایع ایران ضروری است؟
منجی تولید
26 تیر 1395، شماره 184
این روزها اخبار متعددی در خصوص تعطیلی واحدهای بزرگ صنعتی با سابقه طولانی و درخشان در تولید و به خصوص در حوزه فعالیت صنایع مادر مانند ریخته‌گری، فولاد، ماشین‌سازی و... به گوش می‌رسد.
آیا سیستم بانکی ایران به انجام بازی پانزی اشتغال دارد؟
احتمال وقوع جنگ قیمت
26 تیر 1395، شماره 184
بنگاه‌ها در بازارهای انحصار چندجانبه تمایلی برای رقابت بر سر قیمت ندارند و در عوض، بر متمایز کردن محصولات خود، ارائه خدمات بهتر و تبلیغات متمرکز می‌شوند. در چنین بازارهایی اصولاً تغییرات زیادی در قیمت‌ها مشاهده نمی‌شود. با این حال،‌ وجود جنگ قیمت نیز دور از ذهن نیست.
ریشه‌های تاریخی تیول‌داری در ایران به چه دوره‌ای باز می‌گردد؟
والیان زمین
26 تیر 1395، شماره 184
تاریخ ایران نشان می‌دهد قدرت شاهان به دلیل فقدان دستگاه دیوان‌سالاری و ارتش منظم به شدت محدود بود. قدرت واقعی وی فراتر از پایتخت نمی‌رفت. در عوض اقتدار وی در سطح محلی اندک بود، مگر آنکه از حمایت سرکردگان منطقه‌ای برخوردار باشد.
واکاوی رابطه دولت و بخش خصوصی در اقتصاد ایران
مستاجران همیشگی دولت
26 تیر 1395، شماره 184
طی چهار دهه گذشته اقتصاد ایران هم ملی کردن گسترده و دخالت فراگیر دولت در اداره بنگاه‌های صنعتی را تجربه کرده است و هم خصوصی‌سازی را. در حالی که تفسیرهای اولیه از قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اقتصاد را حیطه دولت اعلام می‌کرد.
زیر و بم ابزار نوین تامین مالی
پیوند بورس و مسکن
26 تیر 1395، شماره 184
«اوراق رهنی مسکن» که در دنیا با عنوان کلی MBS: Mortgage Backed Securities شناخته می‌شود، یکی از شناخته‌شده‌ترین و کم‌ریسک‌ترین اوراق بهادار و از مصادیق رایج اوراق بهادارسازی (Securitization) است.
نمره ریسک تجاری ایران در رتبه‌بندی OECD ارتقا یافت
خروج از منطقه قرمز
26 تیر 1395، شماره 184
یکی از مهم‌ترین موارد در صادرات و تجارت، احتساب ریسک تجاری کشورهاست به طوری که کشورهای مختلف به دلیل جایگاه و موقعیت سیاسی و اقتصادی مختلف از ریسک تجاری متفاوتی برخوردار خواهند بود.
صنعت ایران چه جایگاهی در جهان دارد؟
کم‌رونق و کم‌فروغ
26 تیر 1395، شماره 184
صنعت 7 /37 درصد تولید ناخالص داخلی ایران را تشکیل می‌دهد و بعد از بخش خدمات دومین بخش مهم اقتصادی در این کشور است.
دنده عقب
26 تیر 1395، شماره 184
نگاهی به سقوط رتبه ایران در میان کشورهای تولیدکننده خودرو جهان
مروری بر ضرورت و الزامات بازنگری در ساختار اطلاع‌رسانی دولت
دولت پرده‌نشین
26 تیر 1395، شماره 184
افشای حقوق‌های نجومی بهانه‌ای بود تا زخم کهنه‌ای سر باز کند؛ زخمی که وخامتش، تنها چند ماه پس از آغاز به کار دولت تدبیر و امید کارشناسان و صاحب‌نظران حوزه اقتصاد را بر آن داشت تا دست به قلم شوند و دولتمردان جدید را از تکرار وقایع دولت قبل بر‌حذر دارند. زخمی به نام «ضعف در اطلاع‌رسانی دولت».
مساله نظارت
نهادهای نظارتی از فعالیت سیاسی منع شوند گفت‌وگو با بهروز بنیادی درباره سیاسی شدن نظارت در ایران
نهادهای نظارتی از فعالیت سیاسی منع شوند
26 تیر 1395، شماره 184
بهروز بنیادی نماینده مردم کاشمر در گفت‌وگو با «تجارت فردا» چند فرضیه را مطرح می‌کند؛ از جمله اینکه نهاد ناظر از فرد یا جریان فاسد واهمه داشته باشد یا اینکه خود در فساد، ذی‌نفع باشد یا اینکه فرد یا جریان خلق‌کننده فساد را در خط‌مشی سیاسی خود همراه می‌بیند. بنیادی می‌گوید: «باید چنان هزینه‌های سیاسی، اجتماعی، مالی و قضایی فساد در اذهان عمومی و حاکمیت بالا برده شود تا عملاً توجیه مالی و سیاسی آن به حداقل برسد.»

 
تنفس مالیاتی
دوپینگ‌درمانی تولید تبعات بخشودگی مالیاتی صنعت در گفت‌وگو با شهرام معینی، عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه اصفهان
دوپینگ‌درمانی تولید
26 تیر 1395، شماره 184
شهرام معینی، استادیار اقتصاد دانشگاه اصفهان بر این باور است که نمی‌توان هر کمک دولتی به تولید را اقدامی برای اتلاف منابع نامید و گاه لازم است تا خود دولت وارد عرصه عمل شده و سیاستگذاری‌های جدیدی برای حل مشکل بنگاه‌ها اعمال کند که نمونه بارز آن تهیه نسخه خروج از رکود در دولت یازدهم بود. به اعتقاد او گاه در شرایط کنونی که اقتصاد دچار رکود شده، بهتر است دولت با در نظر گرفتن همه ملاحظات علم اقتصاد به نسخه‌ای جامع دست یابد تا بدون آنکه دستاوردهای تورمی مورد آسیب قرار گیرد، برای بنگاه‌ها با نگاه ویژه‌تری از سوی دولت سیاستگذاری شود.

 
رقابت بانک‌ها
اصلاحات نهادی پازل تعدیل نرخ سود را کامل می‌کند گفت‌و‌گو با مهرداد سپهوند در باب اثرات کاهش نرخ سود بر رقابت منفی بانک‌ها
اصلاحات نهادی پازل تعدیل نرخ سود را کامل می‌کند
26 تیر 1395، شماره 184
مهرداد سپهوند محقق پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی در گفت‌وگو با تجارت فردا به سیر نزولی تورم و مسیر روشن آینده اشاره می‌کند و کاهش بیشتر نرخ بهره بانکی را قطعی می‌داند. او می‌گوید: « اما این که نرخ سود سپرده‌ها بتواند در سطوح بین 14 تا 15 پایدار بماند و یا حتی از آن نیز فراتر رود بستگی به اقدامات مقام ناظر و قانونگذار دارد خصوصاً این که بتوانند با توسعه بازار بین‌بانکی از این کاهش نرخ حمایت‌های نهادی و ابزاری لازم را فراهم آورند.»

 
تیول‌داری
عارضه دیرینه زیر و بم اقتصاد تیول‌داری در گفت‌وگو با علی میرزاخانی
عارضه دیرینه
26 تیر 1395، شماره 184
شاید عبارت اقتصاد تیول‌داری برای مخاطبان کمی دور از ذهن به نظر بیاید اما با اندکی کندوکاو در تاریخ می‌توان رگه‌های مهمی از آن را در جای‌جای دنیا یافت. اما آنچه این مبحث خاک‌خورده را دوباره جذاب می‌کند، بروز ردپای آن در اقتصاد چند دهه اخیر ایران است.

 
مسکن
اطمینان به خریداران اوراق رهنی گفت‌وگو با مدیرعامل شرکت تامین سرمایه بانک مسکن
اطمینان به خریداران اوراق رهنی
26 تیر 1395، شماره 184
محسن فاضلیان، مدیرعامل شرکت تامین سرمایه بانک مسکن، اوراق رهنی ثانویه را بدون ریسک و با قابلیت انتقال به غیر معرفی می‌کند و می‌گوید: ابعاد این بازار با توجه به ظرفیت اقتصاد کلان کشور قابلیت افزایش دارد و پس از 100 سال فرصتی برای استفاده از ظرفیت سایر بازارها به جز بانک‌ها برای سرمایه‌گذاری پیش روی متقاضیان قرار داده است.

 
اوراق رهنی
هراس از کژمنشی در سیستم پولی سعید اسلامی‌بیدگلی از زوایای پیدا و پنهان انتشار اوراق رهنی می‌گوید
هراس از کژمنشی در سیستم پولی
26 تیر 1395، شماره 184
سعید اسلامی بیدگلی طی این گفت‌وگو به آن اشاره داشته و معتقد است که «انتشار این اوراق در حجم بالا به اعتبارسنجی موسسات رتبه‌بندی، نهادهای زیرساختی و ابزارهای بسیاری نیاز دارد. دولت باید دقت کند که بدون وجود چنین نهادهایی تنها می‌تواند وام‌های با ریسک تقریباً صفر را تبدیل به اوراق بهادار (securitize) کند.

 
رتبه‌بندی
ارزش‌گذار اقتصاد آیا موسسه رتبه‌بندی فیچ به ایران می‌آید؟
ارزش‌گذار اقتصاد
26 تیر 1395، شماره 184
شفافیت اطلاعات از ضروری‌ترین مسائل در تصمیم‌گیری‌های مشارکت‌کنندگان عرصه‌های اقتصادی است. هر قدر تسهیم اطلاعات در جوامع بیشتر باشد، امکان اتخاذ تصمیمات آگاهانه بیشتر می‌شود و زیان ناشی از ناآگاهی کاهش می‌یابد. یکی از الزامات رقابت سالم دسترسی همه مشارکت‌کنندگان بازارها به اطلاعات شفاف است. ‌

 
رتبه‌بندی
زیر چتر رتبه‌بندی چالش‌های کسب رتبه اعتباری برای ایران چیست؟
زیر چتر رتبه‌بندی
26 تیر 1395، شماره 184
علی رحمانی، مدیرعامل اسبق بورس تهران معتقد است ظرفیت لازم برای حضور موسسات اعتباری بین‌المللی وجود دارد هر چند که برخی از مشکل‌ها نیز وجود دارد که باید رفع شود. او معتقد است باید استقلال موسسات رتبه‌بندی به عنوان یک اصل پذیرفته شود تا گزارش منتشر‌شده توسط این نهاد نیز بتواند از مقبولیت برخوردار شود. او شرط لازم برای انتشار اوراق ارزی توسط دولت را رتبه‌بندی اعتباری می‌داند و معتقد است پس از رتبه‌بندی دولت، شرکت‌های داخلی نیز می‌توانند از این مزیت استفاده کنند.

 
نمره ریسک
ارمغان بهبود ریسک علی صالح‌آبادی از چگونگی بهبود ریسک تجاری ایران در رتبه‌بندی OECD می‌گوید
ارمغان بهبود ریسک
26 تیر 1395، شماره 184
«مهم‌ترین عاملی که باعث شد تا نمره ریسک تجاری کشورمان در بین کشورهای مورد سنجش OECD ارتقا یابد، بهبود فضای کسب و کار طی سال‌های اخیر است. علاوه بر این اجرای برجام و برداشته شدن تحریم‌ها در اواخر سال گذشته نیز اثرگذاری بالایی در ارتقای این جایگاه داشت. این دو مولفه بیشترین اثر را در بهبود رتبه‌مان داشته‌اند.» این جملاتی است که مدیرعامل بانک توسعه صادرات پیرامون بهبود رتبه ریسک تجاری ایران در رتبه‌بندی جدید سازمان همکاری‌های اقتصادی و توسعه موسوم به OECD می‌گوید.

 
تامین اجتماعی
بازار کار به انحراف رفته است بررسی آسیب‌های ناکارایی نظام تامین اجتماعی در گفت‌وگو با اسماعیل گرجی‌پور
بازار کار به انحراف رفته است
26 تیر 1395، شماره 184
اسماعیل گرجی‌پور مدیرکل دفتر بیمه‌های اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی درباره علل عقب‌ماندگی تامین اجتماعی در ایران می‌گوید: «بخش عمده چالش‌های موجود در نظام تامین اجتماعی کشور ناشی از کیفیت قانونگذاری‌ها در این بخش است که نحوه مدیریت صندوق‌ها و عملکرد آنها را نیز تحت تاثیر قرار داده است.» او بر این باور است که هرگونه قانونگذاری مقطعی و مداخله غیرحرفه‌ای بدون توجه به نتایج درازمدت آن، می‌تواند وضعیت بیمه‌های اجتماعی را در درازمدت با مخاطره روبه‌رو کند.

پر بیننده ترین ها
آینده سیاسی– اقتصادی بریتانیا و اتحادیه اروپا پس از جدایی در گفت‌وگو با مهرداد عمادی
سه‌طلاقه
10 تیر 1395، شماره 183
 
بررسی تبعات و خطرات بیکاری برای جامعه در گفت‌وگو با سمیه توحیدلو
جوانان نقش نمی‌پذیرند
12 تیر 1395، شماره 183
 
چرا ایران بازهم نتوانست عضویت کامل در سازمان همکاری‌های شانگهای را به دست آورد؟
سد چینی
10 تیر 1395، شماره 183
 
اصلاحیه بودجه و آینده بازار بدهی در گفت‌وگو با معاون وزیر اقتصاد
پایان انجماد پولی
10 تیر 1395، شماره 183
 
صنایع پیشران آینده در گفت‌وگو با داود سوری، اقتصاددان
سه صنعت سرعت‌بخش رشد اقتصادی در آینده
19 تیر 1395، شماره ویژه روز صنعت
 
فریدون خاوند از اثرات احتمالی برگزیت بر ایران می‌گوید
برگزیت از دیدگاه منافع ایران: خطرها و فرصت‌ها
10 تیر 1395، شماره 183
 
نقش نظام قضایی در توسعه اقتصادی چیست؟
ترازوی توسعه
10 تیر 1395، شماره 183
 
ظرفیت‌ها و چالش‌های صنعت در جذب سرمایه‌ها و منابع مالی خارجی کدام است؟
پیچ و خم تامین مالی
19 تیر 1395، شماره ویژه روز صنعت
 
بررسی زمینه‌های رشد ویژگی‌های مرکانتیلیستی و تیول‌داری در اقتصاد ایران در گفت‌وگو با موسی غنی‌نژاد
پیوند نامبارک سیاست و اقتصاد
26 تیر 1395، شماره 184
 
گفت‌وگوی انتقادی محسن جلال‌پور و محمدرضا نعمت‌زاده درباره وضعیت تولید
شرح حال صنعت
19 تیر 1395، شماره ویژه روز صنعت