مغالطه‌های تحریم تحریم و مغایرت آن با اندیشه آزادی و تجارت آزاد در گفت‌وگو با موسی غنی‌نژاد
مغالطه‌های تحریم
18 دی 1395، شماره 207

از چند سال قبل که کشور ما به دلایل برخی مناقشات و اختلافات سیاسی مورد تحریم‌های جدی قرار گرفت، گروهی از اقتصاددانان و فعالان بخش خصوصی، اعمال تحریم را ناقض آزادی‌های فردی و جمعی انسان از جمله آزادی تجارت می‌دانستند و در مجامع داخلی و بین‌المللی واکنش‌هایی نشان دادند. حتی اقتصاددانانی که در کشورهای وضع‌کننده تحریم، مانند آمریکا، در حال تدریس و تحقیق بودند نیز در گفت‌وگوهای مختلفی از جمله با هفته‌نامه تجارت فردا بر اشتباه بودن سیاست تحریم صحه گذاشتند. در این بین موسی غنی‌نژاد، بیش از دیگران از مغایرت مبانی اندیشه آزادی با تحریم سخن گفته است. به ویژه پس از انتشار نامه‌ای منتسب به تعدادی از افراد که خود را دانش‌آموختگان لیبرال خواندند و دولت آمریکا را به تحریم ایران تشویق کردند، این اقتصاددان طی یادداشتی آنان را ناآگاه یا خائن خواند.
سیاهه یک دهه مروری بر سرگذشت متولدین دهه 60
سیاهه یک دهه
18 دی 1395، شماره 207

بیست میلیون و سیصد و هفتاد یک هزار و یکصد و بیست و دو نفر. این، تعداد افرادی است که در سال‌های 1360 تا 1369 متولد شدند و جمعیت موسوم به «دهه‌شصتی‌ها» را تشکیل می‌دهند. مردان و زنانی که در یکی از سخت‌ترین شرایط اقتصادی کشور طی قرن حاضر شمسی در کنار دهه 1320، و شاید حتی دشوارتر از آن در برخی سال‌ها، چشم به جهان گشودند و سال‌هاست حکایت‌شان صراحتاً یا ضمنی، در فیلم‌های تلویزیونی، لطیفه‌های شبکه‌های اجتماعی و مباحث جمعیت‌شناسی، جامعه‌شناسی و اقتصاد مطرح می‌شود. باوجود آنکه معمولاً بحث درباره متولدین این دهه با گزاره‌های احساسی و روایت نوستالژیک همراه می‌شود، سخنان سال‌های اخیر کارشناسان و اقتصاددان‌های مطرح، و به طور خاص مسعود نیلی، مشاور اقتصادی رئیس‌جمهور، سویه بحث را به سمت شناخت بیشتر اثرات تحول جمعیتی دهه 1360 شمسی و سپس نحوه مدیریت آثار آن سوق داده است.

کارآفرینان کجا هستند؟ علی‌اصغر سعیدی ابعاد اجتماعی و سیاسی مطالبات بی‌جواب ‌مانده متولدین دهه ۶۰ را تحلیل می‌کند
کارآفرینان کجا هستند؟
18 دی 1395، شماره 207

علی‌اصغر سعیدی، عضو هیات‌علمی دانشگاه تهران، معتقد است مشکل اصلی اشتغال دهه‌شصتی‌ها بر اثر بی‌توجهی به بخش خصوصی و دولتی شدن اقتصاد در سال‌های آغازین انقلاب ایجاد شده است. این جامعه‌شناس راهکار حل این مساله را رشد بخش خصوصی می‌داند و می‌گوید: «سیاست اقتصادی باید مبتنی بر رشد بخش خصوصی باشد. فقر اجتماعی، روانی و اقتصادی بیکاران دهه‌شصتی را تنها کارآفرینان چاره می‌کنند. باید هزینه مبادله، اعم از قواعد و قوانین محدودکننده بخش خصوصی حذف شود و احترام به مالکیت خصوصی مورد توجه قرار بگیرد.»، «بیکاری دهه‌شصتی‌ها حالا دیگر مربوط به خودشان نیست بلکه هم به لحاظ سیکل زندگی روی گروه‌های سنی دیگر اثر دارد و هم چون این افراد در تعامل با هم‌سن‌های خود و سایر افراد هستند  قطعاً بیکاری‌شان تاثیرات اجتماعی دارد.»

تحلیلی بر پرونده «نرخ ارز»
راهکاری برای تحقق فرصت‌ها در بخش قابل تجارت
18 دی 1395، شماره 207
تغییرات نرخ ارز در اقتصاد اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدت متفاوتی دارد. آنچه این روزها به‌شدت در رسانه‌ها منعکس شده است بیشتر بر اثرات کوتاه‌مدت افزایش نرخ ارز بر تورم تاکید دارد. اما، میزان این اثرات ثابت نیست و به شرایط اقتصادی بستگی دارد.
تحلیلی بر پرونده ویژه «ترافیک»
در ستایش اقتصادی‌نگری به مساله ترافیک تهران
18 دی 1395، شماره 207
منطق اقتصادی می‌گوید همان‌طور که افزایش عرضه (ساخت بزرگراه و تونل و‌...) می‌تواند ترافیک را تعدیل کند کاهش تقاضا هم می‌تواند موثر باشد. به خصوص که افزایش عرضه مستلزم صرف هزینه فراوان است ضمن اینکه از نظر تحلیل شبکه هم الزاماً هر نوع گسترش شبکه معابر، منجر به کاهش متوسط زمان تردد در کل شبکه نمی‌شود.
نقدی بر پرونده «مسکن کم‌درآمدها»
دیوارهای بلند پیش روی «مسکن اجتماعی»
18 دی 1395، شماره 207
نهادسازی خصوصی یک فرآیند بلندمدت است و از آنجا که در طرح‌های قبلی دولت در پرداخت مطالبات سرمایه‌گذاران به قول خود پایبندی چندانی نداشته است، با احتمال قوی انتظار می‌رفت سرمایه‌گذاران اندکی حاضر به سرمایه‌گذاری در این طرح باشند.
پاسخ به نقد داود سوری بر کتاب «محرمانه‌های اقتصاد ایران»
لطفاً این کتاب را بخوانید
18 دی 1395، شماره 207
«محرمانه‌های اقتصاد ایران» عنوان سلسله‌کتاب‌هایی است که جلد نخست آن حدود 50 ساعت گفت‌وگو با شمس‌الدین حسینی، وزیر اقتصاد دولت‌های نهم و دهم است. جلد دوم نیز که حاصل گفت‌وگوی بنده با محمدجواد ایروانی وزیر اقتصاد دوران جنگ است، طبق وعده داده‌شده، به زودی منتشر خواهد شد.
تحلیلی بر پرونده «رشد اقتصادی»
رشد واقعی منتج از متغیرهای توسعه‌آفرین است
18 دی 1395، شماره 207
بخشی از تردید در صحت ارقام رشد از آنجا نشات گرفته که انتشار آمار اقتصادی گزینشی و متناوب انجام می‌شود و عدم تسلسل هماهنگ انتشار آمار و اطلاعات اقتصادی مقایسه روان و مداوم ارقام و تحلیل آنها را سخت و علیهذا با ابهام مواجه می‌کند.
دلایل تغییرات قیمت دلار در ایران چیست؟
نوسان‌شناسی ارزی
18 دی 1395، شماره 207
جمهوریخواهان در کنگره همواره مدافع سیاست‌های مالی انبساطی، از جمله کاهش نرخ‌های مالیات اشخاص و شرکت‌ها بوده‌اند و رئیس‌جمهور جدید آمریکا، دونالد ترامپ، با تاکید بر کاهش شدید مالیات‌ها، از افزایش هزینه‌های دولتی، به ویژه در بخش دفاع و زیرساخت‌ها، سخن رانده است. از این‌رو سیاست‌های پولی انقباضی فدرال‌رزرو را می‌توان به عنوان مهاری برای تبعات تورمی تصمیمات آینده دولت جدید تلقی کرد.
مهم‌ترین چالش‌های بخش خصوصی واقعی چیست؟
رنج سرمایه
18 دی 1395، شماره 207
چندی پیش حضور در یک تجمع بخش خصوصی و دقت در آنچه در آنجا مطرح بود مرا برانگیخت که نکاتی را در مورد دلایل ضعف بخش خصوصی واقعی در ایران بنویسم،بعضی از چالش‌های اصلی پیش روی بخش خصوصی در کشور شامل موارد زیر است؛ ترتیب مواردی که فهرست‌شده تصادفی نیست و بنابر میزان اهمیت آن از نظر نگارنده است.
زوال سیاست تحریم چگونه به دست واضعان آن رقم خورد؟
پایان عمر تحریم؟
18 دی 1395، شماره 207
تحریم ابزاری متناقض است و اغلب محققان معتقدند این سیاست متناقض بسیار به ندرت به موفقیت منجر می‌شود و معمولاً پیامدهای ترکیبی دارد. بیایید نگاهی به تحریم‌های اقتصادی منفی آمریکا در دوره پس از جنگ سرد داشته باشیم. اغلب یافته‌ها نشان از مغایرت تحریم با دیدگاه آزادیخواهانه سنتی دارد.
بررسی متولدین دهه 60 از منظر بازار کار
آرزوهای برباد رفته
18 دی 1395، شماره 207
طی سه دهه گذشته دو پدیده مهم ساختار بازار کار ایران را متحول کردند که در مقایسه با سایر کشورهای جهان پدیده‌هایی منحصربه‌فرد تلقی می‌شوند.
مسعود نیلی، وقوع وضعیت کنونی بازار کار را در سال 1388 پیش‌بینی کرده بود
زبان حال حکایت‌های دیروز اقتصاد ایران
18 دی 1395، شماره 207
یک میلیون و 200 هزار نفر جویای کار در ایران. این عدد حتی در مقیاس جهانی و حتی برای کشورهایی پر‌جمعیت‌تر از ایران هم عدد کوچکی نیست. عددی که بزرگی‌اش می‌تواند عواقب سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بی‌شماری داشته باشد.
مطالبات اقتصادی دهه شصتی‌ها چه آثار اجتماعی درپی دارد؟
در برابر بحران
18 دی 1395، شماره 207
اقتصاد ایران در کنار انبوهی از مسائل، با یک پدیده منحصر به فرد جمعیتی نیز مواجه است. با نگاهی به هرم سنی جمعیت کشور و مقایسه آن با سایر کشورها، تفاوت عمده‌ای را می‌توان مشاهده کرد و آن وجود یک موج جمعیتی در میانه هرم است که به تدریج از پایین هرم به سمت بالا در حال حرکت است.
کارمندان مازاد
ام‌الفساد اقتصاد ایران محسن جلال‌پور از خسارت‌های بوروکراسی فربه برای فضای کسب‌وکار می‌گوید
ام‌الفساد اقتصاد ایران
18 دی 1395، شماره 207
به‌عنوان کسی که سال‌ها در ایران به فعالیت اقتصادی مشغول بوده، تجربه‌های بسیاری از گرفتار شدن در پیچ‌وخم بورورکراسی دولتی دارد. اما در این گفت‌وگو رئیس پیشین اتاق بازرگانی علاوه بر تجربه‌های شخصی، با استناد به آمارهای جهانی وضعیت نگران‌کننده کارمندان مازاد دولت ایران را به تصویر می‌کشد. محسن جلال‌پور بزرگ بودن دولت را ام‌الفساد اقتصاد ایران می‌داند و تاکید می‌کند: «اگر دولت جسارت به خرج دهد و بدنه خود را کوچک کند، با مساعد شدن فضای کسب‌وکار، زمینه‌های ایجاد اشتغال و توسعه کشور به سرعت فراهم می‌آید.»

 
یارانه پرتقال
تصویر واقعی حمایت از کشاورزی نحوه حمایت از کشاورزی در گفت‌و‌گو با علی کیانی‌راد
تصویر واقعی حمایت از کشاورزی
18 دی 1395، شماره 207
معاون پژوهشی موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی وزارت جهاد کشاورزی می‌گوید: «بروز سرما و بارش برف در مناطق تولید مرکبات به ویژه مازندران از نوع خسارت فاجعه‌بار بوده و به دلیل گستردگی و لزوم حمایت از تولیدکننده به هر طریقی باید این خسارت جبران شود. کمک بلاعوض برای یک سال و مورد خاص است.»

 
جمعیت دهه 60
موج بی‌برنامگی روی هرم سنی دهه 1360 بررسی جمعیت دهه 1360 در گفت‌وگو با رئیس انجمن جمعیت‌شناسی ایران
موج بی‌برنامگی روی هرم سنی دهه 1360
18 دی 1395، شماره 207
رئیس انجمن جمعیت‌شناسی ایران سیل جمعیتی دهه 1360 را حاصل سیاست‌های فرزندآوری می‌داند که سال‌های پس از انقلاب به دلیل جو خاص آن دوران تبلیغ می‌شد. به گفته محمد میرزایی سیاستمداران و برنامه‌ریزان بر اساس سرشماری سال 1365 دریافتند اگر آهنگ رشد چهار‌درصدی سالانه جمعیت کند نشود، تا سال 1385 جمعیت کشور به 100 و در سال 1405 به 200 میلیون نفر خواهد رسید. اگرچه میرزایی به‌صراحت عنوان نمی‌کند اما بر اساس این گفت‌وگو درمی‌یابیم تنها اقدام مثبت سیاستگذار همراهی با موج مردمی برای کاهش موالید بود. وگرنه موج جمعیتی دهه 1360 به حال خود رها شدند و زیرساخت‌های لازم برای این جمعیت هیچ‌گاه در کشور شکل نگرفت.

 
مالیات بر ارز
نسخه راهگشا برای دلار فرخ قبادی: تهدید به مالیات‌گیری، کارگشا نیست
نسخه راهگشا برای دلار
18 دی 1395، شماره 207
فرخ قبادی معتقد است که بعید است با تهدید به مالیات‌گیری بازار را کنترل کرد و برای حل چالش بازار، باید نرخ به شکلی تعیین شود که با واقعیت‌های اقتصادی هماهنگ باشد. این اقتصاددان در گفت‌و‌گو با تجارت فردا از سیاست حذف تدریجی نرخ مبادله‌ای استقبال می‌کند و آن را راهی برای حذف رانت ارزی و مقدمه‌ای برای یکسان‌سازی نرخ ارز می‌داند.

 
رونق موقت مسکن
پیش‌بینی رشد آهسته و پیوسته بهروز ملکی می‌گوید، بروز شوک در بازار مسکن بعید است
پیش‌بینی رشد آهسته و پیوسته
18 دی 1395، شماره 207
«بازار مسکن به ایستگاه پایانی رکود رسیده است. در چنین شرایطی نه بازگشت به رکود و نه شوک قیمتی خواهیم داشت. پیش‌بینی می‌شود رشد بازار مسکن، آهسته و پیوسته باشد.» اینها جملاتی است که یک اقتصاددان پیرامون وضعیت این روزهای بازار مسکن می‌گوید. در حالی که برخی محافل خبری به احتمال تشدید قیمت‌ها در بازار مسکن با توجه به افزایش نرخ ارز و کاهش معاملات خرید و فروش مسکن بر پایه گزارش جدید بانک مرکزی دامن می‌زنند اما مولف کتاب تحلیل بازار مسکن ایران معتقد است: «با توجه به مختصات کنونی بازار مسکن، عرض رونق (میزان افزایش قیمت) خفیف‌تر از ادوار گذشته بوده و شوک در این بازار بعید است.»

 
صندوق‌های جسورانه
کمک به افزایش شفافیت مالیاتی و توسعه اقتصادی امیر هامونی از زیروبم بازار شرکت‌های کوچک و متوسط و صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه می‌گوید
کمک به افزایش شفافیت مالیاتی و توسعه اقتصادی
18 دی 1395، شماره 207
امیر هامونی معتقد است: بازار شرکت‌های کوچک و متوسط موانعی مانند صورت‌های مالی بسیار سودآور برای ورود به فرابورس را از میان برداشته است و شرکت‌ها در صورت رعایت اصول شفافیت، داشتن صورت‌های مالی حسابرسی‌شده و حاکمیت شرکتی می‌توانند به بازار سرمایه وارد و از مزایای آن بهره‌مند شوند.

 
سختگیری واردات
گروکشی در بازار خودرو منسوخ شده است بررسی دستورالعمل واردات خودرو در گفت‌وگو با فربد زاوه
گروکشی در بازار خودرو منسوخ شده است
18 دی 1395، شماره 207
فربد زاوه کارشناس خودرو کشور معتقد است دستورالعمل اخیر وزارت صنعت مبنی بر مشروط کردن واردات خودرو، سبب تنش در بازار خواهد شد. ورود 50 هزار دستگاه خودرو با تنوعی بالغ بر 10 برند و چند ده مدل، حجم بسیار بالایی نیست که ارزش تولید داشته باشد و وزارت صنعت بخواهد به خاطر آن، چنین دستورالعملی را به اجرا بگذارد.

 
فشار بر شاغلان
بیکاران تنبل نیستند، ناتوان‌اند ارزیابی جمعیت غیرفعال در گفت‌وگو با وحید محمودی
بیکاران تنبل نیستند، ناتوان‌اند
18 دی 1395، شماره 207
وحید محمودی، عضو هیات علمی دانشگاه تهران معتقد است: باید بررسی کرد چگونه می‌توان بنگاه‌ها را راه‌اندازی کرد که طول عمر بیشتری داشته باشند. باید مطالعاتی در این زمینه صورت بگیرد و حتی اگر قرار بر دادن تسهیلات به آنهاست یک ارزیابی از ظرفیت، بازار محصولات و دیگر موارد آنها داشته باشند.

 
تاب‌آوری شهرها
نغمه غم‌انگیز تاب‌آوری شهری معاون وزیر راه و شهرسازی از دلایل عدم تاب‌آوری شهرها در برابر حوادث طبیعی می‌گوید
نغمه غم‌انگیز تاب‌آوری شهری
18 دی 1395، شماره 207
تاب‌آوری شهرها شاید در ظاهر تنها یک جمله لوکس باشد؛ اما در واقعیت آنچنان که باید به آن توجه شود، مورد واکاوی قرار نمی‌گیرد.

 
پویش سه‌شنبه‌ها
یک روز در هفته خودرو سوار نشویم کوروش بختیاری دلایل فراگیرشدن پویش «سه‌شنبه‌های بدون خودرو» را بررسی می‌کند
یک روز در هفته خودرو سوار نشویم
18 دی 1395، شماره 207
سه‌شنبه‌های بدون خودرو عنوان یک کمپین مردمی است که سال گذشته راه‌اندازی شد. کمپینی که هواداران آن برای مقابله با آلودگی‌ هوا قرار می‌گذارند روز سه‌شنبه را در شهر بدون خودرو تردد کنند و با پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و حمل‌ونقل عمومی به مقصد خود بروند.

 
معرفی کتاب
بیم و امید سرمایه جری مولر در کتاب «ذهن و بازار» چه می‌گوید؟
بیم و امید سرمایه
18 دی 1395، شماره 207
در قرن هجدهم است که می‌توان از نظامی اقتصادی سخن گفت که در آن تولید برای مبادله بر تولید برای معیشت غالب می‌شود و مناسبات بازار برای تولید و توزیع کالاها نقش محوری پیدا می‌کند. پیش از آن، در اروپای فئودالی مهم‌ترین مولفه تولید زمین بود، و کنترل آن نیز بر قدرت سیاسی مبتنی بود، که آن نیز خود تابعی از قدرت نظامی بود.

پر بیننده ترین ها
احمد عزیزی: انفجار بحران رخ داده است
صورتی در زیر دارد آنچه در بالاستی*
4 دی 1395، شماره 205
 
آیا نظام بانکی ایران آبستن بحران است؟
نشانه‌های آشفتگی مالی
4 دی 1395، شماره 205
 
آهنگری که با دوچرخه موتوردار هوندا را ساخت
داستان هوندا
11 دی 1395، شماره 206
 
مروری بر سرگذشت متولدین دهه 60
سیاهه یک دهه
18 دی 1395، شماره 207
 
پویا ناظران از راه‌های جلوگیری از هراس بانکی می‌گوید
ابزارهای مصون‌سازی
4 دی 1395، شماره 205
 
تیمور رحمانی می‌گوید افزایش نرخ ارز به‌زودی تورم را صعودی خواهد کرد
برای کاهش تورم اصرار نکنیم
11 دی 1395، شماره 206
 
فضای حقوقی کشور برای سرمایه‌گذاران خارجی تا چه حد مطمئن است؟
سازش در سرمایه‌گذاری خارجی
11 دی 1395، شماره 206
 
یادنامه‌ای برای توماس شلینگ
یک قرن زندگی
4 دی 1395، شماره 205
 
پیام زیان‌دهی بانک صادرات به شبکه بانکی چیست؟
ناسلامتی بانک‌ها
4 دی 1395، شماره 205
 
بررسی ترافیک تهران از منظر نظریه بازی در گفت‌وگو با سیدفرشاد فاطمی
هزینه ایجاد ترافیک در تهران پایین است
11 دی 1395، شماره 206